Werkt de Pomodoro-techniek? Wat studies over pauzes vonden

De Pomodoro-techniek is simpel: je studeert een vast blok, meestal 25 minuten, neemt een korte pauze, meestal 5 minuten, en herhaalt dat. Het is een van de meest aanbevolen studiegewoonten online. De interessante vraag is niet of een timer iemand kan helpen, maar of getimede pauzes beter werken dan pauzes nemen wanneer je zin hebt.

Onderzoekers in Nederland hebben die vraag inmiddels twee keer getest in echte studiesessies. De twee studies wijzen in enigszins verschillende richtingen, en dat verschil is nuttig.

1. Studie 1: vaste pauzes tegenover pauzes die studenten zelf kozen (2023)

Felicitas Biwer en collega's van de Universiteit Maastricht publiceerden deze studie in het British Journal of Educational Psychology. Zevenentachtig bachelor- en masterstudenten deden een dag lang hun gewone zelfstudie volgens een van drie pauzeplannen:

Wat ze vonden:

• Studenten die hun eigen pauzes kozen, studeerden in langere stukken en namen ook langere pauzes.
• Die langere, zelfgekozen stukken gingen gepaard met meer vermoeidheid en afleidbaarheid en minder concentratie en motivatie dan in de twee getimede groepen.
• Er was geen verschil in hoeveel mentale inspanning studenten leverden of hoeveel van hun geplande werk ze afkregen.

De auteurs concludeerden dat vooraf vastgelegde, systematische pauzes voordelen voor de stemming hadden en ook voordelen voor de efficiëntie leken te hebben, namelijk een vergelijkbare taakafronding in minder tijd.

2. Studie 2: Pomodoro tegenover zelfgekozen tegenover "Flowtime" (2025)

Een vervolgstudie van E. J. C. Smits, N. Wenzel en A. de Bruin, ook van de Universiteit Maastricht en gepubliceerd in Behavioral Sciences, onderzocht 94 universiteitsstudenten tijdens een echte studiesessie van 2 uur.

Wat ze vonden:

• In de Pomodoro-groep nam de vermoeidheid in de loop van de sessie sneller toe dan in de zelfgereguleerde groep.
• De motivatie daalde sneller in zowel de Pomodoro- als de Flowtime-groep dan in de zelfgereguleerde groep.
• Die snellere veranderingen leidden echter niet tot algemene verschillen in vermoeidheid of motivatie tussen de groepen.
• Er waren geen verschillen in productiviteit, taakafronding of flow.

3. De twee studies samen

Op het eerste gezicht lijken de resultaten tegenstrijdig. De ene studie is gunstig voor getimede pauzes wat stemming betreft; de andere vindt dat getimede pauzes vermoeidheid en motivatie sneller deden veranderen. Bij zorgvuldig lezen blijkt dat ze het eens zijn over het meest praktische punt:

Geen van beide studies vond dat de Pomodoro-techniek studenten hielp meer werk af te krijgen. In beide was de taakafronding ongeveer gelijk, welk pauzeplan studenten ook gebruikten.

Waar ze verschillen is in hoe de sessie voelde. De studie van 2023 suggereert dat vaste pauzes kunnen voorkomen dat mensen wegdrijven in lange, vermoeiende stukken en even lange pauzes. De studie van 2025 suggereert dat een rigide schema van 25 en 5 niet voor iedereen werkt, en de auteurs pleitten voor meer onderzoek naar factoren zoals persoonlijkheid en mentale inspanning.

Beide studies bestreken één enkele sessie van een dag of twee uur, dus geen van beide zegt wat er over een heel semester gebeurt.

4. Zo gebruik je dit bij het studeren

Probeer getimede blokken als je pauzes de neiging hebben te groeien. Als een "snelle blik" op je telefoon 30 minuten wordt, is een timer die de pauze beëindigt het onderdeel dat het meest waarschijnlijk helpt. Dat past bij de bevinding uit 2023 dat zelfgekozen pauzes langer duurden.

Ga er niet van uit dat 25 minuten magisch is. De studie van 2023 gebruikte blokken van 24 en 12 minuten, en beide getimede versies klopten zelfgekozen pauzes wat stemming betreft. Het exacte getal doet er minder toe dan een plan dat je van tevoren vastlegt.

Let op of de timer goede concentratie onderbreekt. Als je diep in een opgavenreeks zit wanneer de timer afgaat: in de studie van 2025 daalde de motivatie tijdens de sessie sneller in de Pomodoro-groep, al verschilden de algemene niveaus niet. Een redelijk compromis is de huidige opgave afmaken en dan pas pauze nemen.

Maak van pauzes echte pauzes. Sta op, pak water, kijk weg van schermen. Een pauze die je scrollend doorbrengt is nog steeds verbruikte aandacht.

Meet de opbrengst, niet alleen de minuten. Omdat geen van beide studies een verschil in afgerond werk vond, beoordeel je je systeem op wat je hebt afgekregen, zoals opgeloste opgaven of samengevatte pagina's, in plaats van op hoeveel timercycli je hebt genoteerd.

5. Een eenvoudige opzet om te proberen

1. Schrijf voor je begint de specifieke taken van de sessie op.
2. Kies een bloklengte tussen ongeveer 25 en 50 minuten en een pauze van ongeveer 5 tot 10 minuten.
3. Zet een timer voor zowel het blok als de pauze.
4. Vergelijk na twee of drie sessies hoeveel je afkreeg en hoe moe je was met een sessie zonder timer.
5. Houd de opzet aan waarmee je meer gedaan krijgt zonder uitgeput te raken.

6. Belangrijkste punten

• Twee gecontroleerde studies vergeleken getimede pauzes met pauzes die studenten zelf kozen tijdens echte studiesessies.
• In 2023 gingen getimede pauzes gepaard met minder vermoeidheid en betere concentratie en motivatie, en leek er in minder tijd vergelijkbaar werk te worden gedaan.
• In 2025 deed een strikt schema van 25 en 5 vermoeidheid en motivatie sneller veranderen, maar de algemene niveaus en het afgeronde werk verschilden niet.
• Geen van beide studies vond dat getimede pauzes de taakafronding verhoogden.
• Gebruik een timer vooral om te voorkomen dat pauzes groeien, en beoordeel elk systeem op wat je daadwerkelijk afkrijgt.