Schaadt je telefoon binnen handbereik je studie?

In de vraag «schaadt je telefoon je studie?» zitten eigenlijk twee vragen. De eerste gaat over het gebruiken van de telefoon: berichten checken of scrollen terwijl je eigenlijk zou moeten leren. De tweede gaat over de telefoon die er gewoon ligt, met het scherm omlaag op het bureau, onaangeroerd.

Het gebruiken van een telefoon in de les heeft het duidelijkste bewijs van schade; of een stille telefoon op het bureau uitmaakt, is omstreden.

1. Vraag 1: kost het gebruik van een apparaat tijdens de les je punten?

Een onderzoek van Arnold Glass en Mengxue Kang, in 2019 gepubliceerd in Educational Psychology, testte dit binnen een echte universitaire cursus in plaats van in een lab.

Hoe het werkte: In een cursus die in twee groepen werd gegeven, waren elektronische apparaten (laptops, tablets en telefoons) in de helft van de colleges toegestaan en in de andere helft niet. Omdat dezelfde studenten beide omstandigheden meemaakten bij verschillende stof, konden de onderzoekers elke student met zichzelf vergelijken.

Wat ze vonden:

• Een apparaat gebruiken voor niet-academische doeleinden tijdens de les verlaagde de scores op quizvragen in diezelfde les niet. Studenten leken het college op dat moment goed genoeg te volgen.
• Het verlaagde wel de langetermijnretentie van dat college, wat bleek uit slechtere prestaties op de latere eenheidstoetsen en het eindexamen.
• De toetsprestaties waren slechter dan in de situatie zonder apparaten, zowel voor studenten die zeiden een apparaat te gebruiken als voor studenten die zeiden er geen te gebruiken in die les. Het onderzoek zegt niet waarom de niet-gebruikers werden beïnvloed.

De les is ongemakkelijk maar duidelijk: verdeelde aandacht kan tijdens het college prima voelen en je weken later toch kosten bij het examen, wanneer het te laat is om het op te merken.

2. Vraag 2: put een telefoon die je niet gebruikt toch je concentratie uit?

Dit idee wordt vaak het «brain drain»-effect genoemd, naar een onderzoek uit 2017 van Ward en collega's. In hun tweede experiment hielden mensen hun eigen telefoon op het bureau, in een zak of tas, of buiten de kamer, en hoe dichterbij de telefoon, hoe slechter ze het deden op een taak die aandacht vroeg.

Het werd een veelgedeelde bevinding. Later onderzoek heeft het beeld minder zeker gemaakt.

Een directe replicatie (2022). De onderzoekers Ruiz Pardo en Minda van Western University in Canada voerden een vooraf geregistreerde replicatie uit van Wards tweede experiment, gepubliceerd in Acta Psychologica. Ze gebruikten dezelfde taken en omstandigheden en voegden toe of de telefoon aan of uit stond, in totaal zes omstandigheden. Het resultaat: het brain-drain-effect werd niet gerepliceerd. De plek van de telefoon maakte geen verschil voor de prestaties op beide taken. De auteurs concludeerden dat de loutere aanwezigheid van een telefoon mogelijk niet genoeg is om cognitieve prestaties te beïnvloeden.

Een meta-analyse (2023). Böttger, Poschik en Zierer van de Universiteit van Augsburg in Duitsland bundelden 22 studies met 43 relevante effecten, gepubliceerd in Behavioral Sciences. Ze vonden een significant negatief totaaleffect van smartphonegebruik en -aanwezigheid op geheugen, aandacht en algemene cognitieve prestaties. Maar ze vonden ook dat niet alle gebieden even sterk werden beïnvloed, dat de resultaten sterk verschilden tussen studies en dat het land waar een studie werd uitgevoerd een sleutelvariabele was.

Let op: de meta-analyse combineerde telefoongebruik en telefoonaanwezigheid, dus ze beslecht de vraag over alleen aanwezigheid niet op zichzelf.

3. Wat het bewijs ondersteunt, en hoe sterk

4. Wat je eraan kunt doen

De veiligste strategie werkt ongeacht hoe het debat over aanwezigheid afloopt.

Maak het gebruik van de telefoon moeilijker dan het niet gebruiken. Stop hem tijdens geconcentreerd studeren in een tas of een andere kamer. Zelfs als aanwezigheid alleen niet uitmaakt, haalt afstand de makkelijke verleiding weg om te kijken, en kijken is waar het duidelijkere bewijs van schade zit.

Behandel lestijd als inprenttijd. De resultaten van Glass en Kang suggereren dat wat je verliest door afleiding in de les niet het begrip op dat moment is maar het langetermijngeheugen. Houd apparaten tijdens colleges weg van niet-academisch gebruik, ook als het college makkelijk voelt.

Let op je omgeving. Niet-gebruikers scoorden in het klasonderzoek ook lager, al werd niet vastgesteld waarom, dus zitten waar je andere schermen niet ziet is een kleine, gratis voorzorgsmaatregel.

Bundel je checks. Bepaal vooraf wanneer je berichten bekijkt, bijvoorbeeld tijdens een geplande pauze, in plaats van telkens wanneer een melding binnenkomt.

Vertrouw niet op het gevoel gefocust te zijn. In het klasonderzoek deden studenten het prima op vragen in de les en verloren ze toch later punten. Een betere test is jezelf een paar dagen later over de stof ondervragen.

5. Belangrijkste punten

• Een apparaat gebruiken voor niet-academische doeleinden in de les schaadde de quizscores van dezelfde dag niet, maar verlaagde latere toetscijfers.
• Studenten die zeiden geen apparaat te gebruiken scoorden ook lager op stof uit colleges waar apparaten waren toegestaan.
• De bewering dat een ongebruikte telefoon door alleen aanwezig te zijn aandacht uitput, kwam niet door een directe replicatie heen.
• Een meta-analyse vond een algeheel negatief verband tussen smartphones en cognitieve prestaties, met grote variatie tussen studies.
• Leg de telefoon buiten bereik terwijl je studeert en beoordeel je focus naar wat je dagen later nog weet.