Chuseok là gì: lễ hội thu hoạch của Hàn Quốc
Chuseok là một trong hai ngày lễ truyền thống lớn nhất của Hàn Quốc, thường được gọi bằng tiếng Anh là Lễ Tạ ơn của Hàn Quốc, dù phép so sánh này chỉ đúng đến một mức nào đó. Lễ rơi vào ngày 15 tháng 8 âm lịch, tức tháng 9 hoặc tháng 10 tùy năm, và xoay quanh vụ thu hoạch mùa thu, tưởng nhớ tổ tiên và sum họp gia đình.
1. Chuseok trong nháy mắt
- Khi nào: ngày 15 tháng 8 âm lịch, tức tháng 9 hoặc tháng 10.
- Ý nghĩa: vụ thu hoạch mùa thu và tưởng nhớ tổ tiên.
- Nghi lễ: charye, lễ cúng tổ tiên thường được tổ chức khi mặc hanbok.
- Món ăn: songpyeon, bánh gạo hình bán nguyệt.
- Trò chơi: Ganggangsullae, trò chơi vòng tròn dưới trăng rằm.
2. Ngày lễ này thực sự đánh dấu điều gì
Chuseok theo truyền thống đánh dấu kết thúc mùa thu hoạch mùa hè, khi các gia đình tạ ơn mùa màng trong năm và tưởng nhớ tổ tiên. Theo Korea.net, các gia đình Hàn Quốc trong thời gian này thường tham gia một nghi lễ gọi là charye, lễ cúng tổ tiên thường được tổ chức khi mặc hanbok, trang phục truyền thống của Hàn Quốc. Các sự kiện tổ chức ở thành phố trong dịp Chuseok cũng tái hiện những phong tục sum họp gia đình này cho công chúng. Một ví dụ Korea.net mô tả là màn tái hiện buổi sum họp gia đình dịp Chuseok tại Làng Dân gian Hàn Quốc (Korean Folk Village), có songpyeon và phần trình diễn làm bánh gạo truyền thống cho du khách.
3. Món ăn đặc trưng của ngày lễ
Món đặc trưng của Chuseok là songpyeon, một loại bánh gạo truyền thống hình bán nguyệt. Theo Korea.net, songpyeon được làm bằng cách nhào bột gạo tẻ với nước, rồi nhân các nguyên liệu như đậu chưa chín, tiêu, hạt dẻ, táo tàu hoặc đậu ngọt nghiền từ đậu đỏ adzuki hay đậu xanh, trước khi gập bột thành hình bán nguyệt đặc trưng. Cùng nhau làm songpyeon thường là một phần của buổi sum họp gia đình chứ không chỉ là thứ ăn sau đó, và nhiều sự kiện công cộng dịp Chuseok đặc biệt có hoạt động làm songpyeon cho du khách muốn tự thử.
4. Một trò chơi truyền thống dưới trăng rằm
Một trong những phong tục đặc sắc gắn với Chuseok là Ganggangsullae, trò chơi vòng tròn truyền thống chơi vào đêm Chuseok dưới trăng rằm. Nhiều người tụ họp, nắm tay và cùng di chuyển thành vòng tròn, một phong tục được Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc (National Folk Museum of Korea) ghi chép. Vì Chuseok rơi vào đêm trăng tròn theo âm lịch, các phong tục ban đêm ngoài trời như thế này gắn trực tiếp với thời điểm của ngày lễ, chứ không phải ngẫu nhiên.
5. Các thành phố điều chỉnh cho ngày lễ thế nào
Vì rất nhiều người đi lại để thăm gia đình trong dịp Chuseok, Korea.net đưa tin rằng Chính quyền Đô thị Seoul trong những năm trước đã kéo dài giờ hoạt động của tàu điện ngầm và xe buýt thành phố đến 2 giờ sáng trong những ngày cuối của kỳ nghỉ lễ, để giúp mọi người đi lại an toàn và thuận tiện vào ban đêm. Sự điều chỉnh vận hành này phản ánh lượng người đi lại mà ngày lễ tạo ra trên khắp cả nước, vì nhiều người về quê cho các buổi sum họp gia đình nói trên.
6. Sự kiện công cộng trong kỳ nghỉ lễ
Các cơ quan công và địa điểm văn hóa thường tổ chức chương trình đặc biệt dịp Chuseok cho cả du khách Hàn Quốc và cư dân nước ngoài. Các ví dụ do Korea.net đưa tin gồm:
- Hoạt động làm songpyeon và làm cung tên truyền thống tại Làng Hanok Namsangol (Namsangol Hanok Village) ở Seoul.
- Buổi biểu diễn pungmulnori, màn trình diễn bộ gõ nông thôn truyền thống nhằm cầu mùa màng bội thu và xua đuổi tà ma.
- Các màn biểu diễn kiểu xiếc tại Culture Tank ở Mapo-gu, diễn ra suốt đêm trong kỳ nghỉ lễ.
- Sự kiện "Chuseok Came to Korean Folk Village", gồm làm songpyeon, nghi lễ charye khi mặc hanbok và các chương trình giải thích các chòm sao truyền thống.
Những ví dụ này cho thấy Chuseok ở Hàn Quốc ngày nay không chỉ được tổ chức riêng tư tại nhà. Các tổ chức văn hóa chủ động xây dựng chương trình công cộng quanh ngày lễ để du khách chưa quen phong tục có thể trực tiếp trải nghiệm.
7. Vì sao phép so sánh "Lễ Tạ ơn Hàn Quốc" chỉ đúng một phần
Gọi Chuseok là "Lễ Tạ ơn Hàn Quốc" nắm bắt được phần thu hoạch và sum họp gia đình của ngày lễ, nhưng bỏ sót yếu tố nghi lễ tổ tiên, vốn không có tương đương gần gũi trong Lễ Tạ ơn điển hình của Mỹ. Nghi lễ charye, nơi các gia đình tôn vinh tổ tiên, là một phần trung tâm của ngày đó với nhiều gia đình, không phải phần thêm tùy chọn. Nếu bạn đang cố hiểu ngày lễ với tư cách du khách, hãy nghĩ nó là sự kết hợp của lễ mừng thu hoạch, đoàn tụ gia đình và tưởng nhớ tổ tiên trong một giai đoạn nhiều ngày, thay vì áp thẳng nó vào một ngày lễ của nền văn hóa khác.
8. Những điểm chính
- Chuseok là ngày lễ nhiều ngày của Hàn Quốc gắn với âm lịch, thường rơi vào tháng 9 hoặc tháng 10.
- Songpyeon, bánh gạo hình bán nguyệt có nhân như hạt dẻ hoặc đậu ngọt nghiền, là món đặc trưng của ngày lễ.
- Nghi lễ tổ tiên charye là phần trung tâm, không phải ngẫu nhiên, của ngày lễ với nhiều gia đình Hàn Quốc.
- Ganggangsullae, điệu nhảy vòng tròn chơi dưới trăng rằm, là phong tục Chuseok truyền thống được Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc ghi chép.
- Các thành phố như Seoul đã kéo dài giờ giao thông công cộng trong kỳ nghỉ lễ để đáp ứng lượng người đi lại lớn.