Czy telefon w zasięgu ręki szkodzi nauce?

W pytaniu „czy telefon szkodzi twojej nauce?” kryją się właściwie dwa pytania. Pierwsze dotyczy używania telefonu: sprawdzania wiadomości lub przewijania, gdy powinieneś się uczyć. Drugie dotyczy tego, że telefon po prostu leży ekranem do dołu na biurku, nietknięty.

Używanie telefonu na zajęciach ma wyraźniejsze dowody szkodliwości; czy cichy telefon na biurku ma znaczenie, jest sporne.

1. Pytanie 1: czy używanie urządzenia podczas zajęć kosztuje cię punkty?

Badanie Arnolda Glassa i Mengxue Kang, opublikowane w Educational Psychology w 2019 roku, sprawdziło to w prawdziwym kursie uniwersyteckim, a nie w laboratorium.

Jak to przebiegało: W kursie prowadzonym w dwóch grupach urządzenia elektroniczne (laptopy, tablety i telefony) były dozwolone na połowie wykładów, a na drugiej połowie nie. Ponieważ ci sami studenci doświadczyli obu warunków przy różnym materiale, badacze mogli porównać każdego studenta z nim samym.

Co odkryli:

• Używanie urządzenia do celów niezwiązanych z nauką podczas zajęć nie obniżyło wyników w pytaniach quizowych zadawanych na tych samych zajęciach. Studenci wydawali się wystarczająco dobrze śledzić wykład na bieżąco.
• Obniżyło za to długoterminowe zapamiętywanie tego wykładu, co objawiło się gorszymi wynikami na późniejszych kolokwiach i egzaminie końcowym.
• Wyniki egzaminów były gorsze niż w warunku bez urządzeń zarówno u studentów, którzy zgłosili używanie urządzenia, jak i u tych, którzy zgłosili, że go nie używali na tych zajęciach. Badanie nie mówi, dlaczego ucierpieli niekorzystający.

Wniosek jest niewygodny, ale jasny: podzielona uwaga może wydawać się w porządku podczas wykładu, a mimo to kosztować cię tygodnie później na egzaminie, gdy jest za późno, by to zauważyć.

2. Pytanie 2: czy telefon, którego nie używasz, nadal wyczerpuje twoją koncentrację?

Ta idea jest często nazywana efektem „brain drain” (dosłownie „wyczerpywania mózgu”), od badania Warda i współpracowników z 2017 roku. W ich drugim eksperymencie uczestnicy trzymali własny telefon na biurku, w kieszeni lub torbie albo poza pomieszczeniem, i im bliżej był telefon, tym gorzej radzili sobie z zadaniem wymagającym uwagi.

Stało się to szeroko powtarzanym odkryciem. Późniejsze badania uczyniły obraz mniej pewnym.

Bezpośrednia replikacja (2022). Badacze Ruiz Pardo i Minda z Western University w Kanadzie przeprowadzili wstępnie zarejestrowaną replikację drugiego eksperymentu Warda, opublikowaną w Acta Psychologica. Użyli tych samych zadań i warunków oraz dodali, czy telefon był włączony czy wyłączony, co dało łącznie sześć warunków. Wynik: efekt brain drain nie powtórzył się. Położenie telefonu nie miało wpływu na wyniki w żadnym z dwóch zadań. Autorzy stwierdzili, że sama obecność telefonu może nie wystarczać, by wpływać na wyniki poznawcze.

Metaanaliza (2023). Böttger, Poschik i Zierer z Uniwersytetu w Augsburgu w Niemczech połączyli 22 badania z 43 istotnymi efektami, publikacja w Behavioral Sciences. Znaleźli istotny ogólny efekt negatywny używania i obecności smartfona na pamięć, uwagę i ogólne wyniki poznawcze. Stwierdzili jednak także, że nie wszystkie obszary były dotknięte jednakowo, że wyniki mocno różniły się między badaniami i że kluczową zmienną był kraj, w którym badanie przeprowadzono.

Zauważ, że metaanaliza połączyła używanie i obecność telefonu, więc sama nie rozstrzyga kwestii samej obecności.

3. Co potwierdzają dowody i jak mocno

4. Co z tym zrobić

Najbezpieczniejsza strategia działa niezależnie od tego, jak zakończy się spór o obecność.

Spraw, by używanie telefonu było trudniejsze niż nieużywanie. Schowaj go do torby lub w innym pokoju podczas skupionej nauki. Nawet jeśli sama obecność nie ma znaczenia, dystans usuwa łatwą pokusę sprawdzania, a w sprawdzaniu leżą wyraźniejsze dowody szkody.

Traktuj czas zajęć jako czas zapamiętywania. Wyniki Glassa i Kang sugerują, że przez rozproszenie na zajęciach tracisz nie zrozumienie na bieżąco, lecz pamięć długoterminową. Trzymaj urządzenia z dala od nienaukowych zastosowań podczas wykładów, nawet gdy wykład wydaje się łatwy.

Zadbaj o otoczenie. Niekorzystający także mieli niższe wyniki w badaniu w klasie, choć nie ustalono dlaczego, więc siedzenie tam, gdzie nie widzisz cudzych ekranów, to mały, darmowy środek ostrożności.

Grupuj sprawdzanie. Zdecyduj z góry, kiedy zajrzysz do wiadomości, na przykład podczas zaplanowanej przerwy, zamiast za każdym razem, gdy przyjdzie powiadomienie.

Nie polegaj na poczuciu skupienia. W badaniu w klasie studenci dobrze radzili sobie z pytaniami na zajęciach, a mimo to później tracili punkty. Lepszym testem jest odpytanie się z materiału kilka dni później.

5. Najważniejsze wnioski

• Używanie urządzenia do celów niezwiązanych z nauką na zajęciach nie zaszkodziło wynikom quizów tego samego dnia, ale obniżyło późniejsze wyniki egzaminów.
• Studenci, którzy zgłosili, że nie używali urządzenia, także mieli niższe wyniki z materiału z wykładów, na których urządzenia były dozwolone.
• Twierdzenie, że nieużywany telefon wyczerpuje uwagę samą obecnością, nie przeszło bezpośredniej replikacji.
• Metaanaliza wykazała ogólny negatywny związek między smartfonami a wynikami poznawczymi, z dużą zmiennością między badaniami.
• Połóż telefon poza zasięgiem podczas nauki i oceniaj swoje skupienie po tym, co pamiętasz po kilku dniach.